بهشت گمشده
| چالوس |
|
|
|
موقعیت جغرافیایی
رودبارک و کلاردشت نزدیکترین شهرها به این منطقه در استان مازندران هستند. جبهه جنوبی نیز این کوه مشرف به طالقان است.
دیواره علمکوه
در جبهه شمالی این قله دیوارهای به طول ۶۵۰ متر وجود دارد که یکی از زیباترین و مشکل ترین دیوارههای دنیا به شمار میرود. منطقه علم کوه دارای ۴۷ قله بالای ۴۰۰۰متر است که به «آلپ ایران» نیز معروف است. بر روی دیواره علم کوه مسیرهای متعددی باز شده که میتوان به مسیر ۴۸ و ۵۲ لهستان، گرده آلمانیها، هاری رست و... اشاره کرد
الف ) آثار تاريخي داخل شهر چالوس :
کاخ چايخوران شماره ثبت تاريخي 1045
اين کاخ که از بناهاي دوره پهلوي اول است در جنوب ميدان معلم چالوس و در منطقه اي موسوم به محوطه کاخ واقع شده و اکنون به عنوان مکان اداره ميراث فرهنگي چالوس مورد استفاده قرار دارد .
اين بنا در محوطه اي به مساحت تقريبي 4000 متر مربع در يک طبقه و زير زمين احداث شده است دو ورودي اصلي بنا در ضلع غربي و شرقي است و فضاهاي داخلي ساختمان مشتمل بر دو بخش اصلي و خدماتي بوده که با راهروي مياني به هم مرتبط است .
بخش اصلي شامل بالکن ستوندار شمالي و دو تالار مربع شکل در جنوب آن و يک تالار مستطيل شکل در جهت شمالي و جنوبي است که با تزئينات زيباي گچ بري آراسته شده است . بخش خدماتي داراي دو اتاق و آبدار خانه و دو ايوان در دو سوي شرقي و غربي است .
هتل بنياد پهلوي چالوس :
هتل بنياد پهلوي در ضلع شرقي ميدان معلم شهر چالوس واقع شده است . اين بنا در دوره پهلوي اول بعنوان هتل در دو طبقه و زيرزمين ، در امتداد شمالي و جنوبي احداث گرديده و بعد از انقلاب به سپاه پاسداران واگذار شد و هم اکنون بعنوان درمانگاه تخصصي امام رضا مورد بهره برداري مي باشد .
ويلاهاي جنگلباني :
مجموعه اي شامل پنج ويلا در ضلع شمالي ميدان معلم شهر چالوس درمحوطه سازمان جنگل ها و در فاصله اندکي از جانب شرقي رودخانه چالوس واقع شده است .
اين ويلاها تماماٌ دو طبقه و تنها قسمت کرسي آنها از سنگ هاي تراشيده ساخته شده است . علاوه بر سنگ مصالح متداول روز از جمله آجر و چوب و … در ساخت آنها بکار رفته است .
پل فلزي چالوس :
اين پل که در مرکز شهر و بر فراز رود چالوس قراردارد بناي آن در سال 1311 هـ . ش شروع و در سال 1312 به بهره برداري رسيد . طول پل 200 متر و عرض گذرگاه باجان پناه 6.5 متر مي باشد . قسمت فلزي آن داراي يک چشمه به طول 68.5 متر است و در سو به دو دهانه طاق منتهي ميشود اتصالات فلزي تماما پرچ کاري و به گونه تزئيني است. دو طرف پل به صورت پايه چراغها و مجسمه شيرهاي سيماني آراسته شده است .
دبستان پروين اعتصامي :
اين بنا که در ضلع شمالي خيابان امام واقع شده است . در سال 1312 خورشيدي همزمان با احداث کارخانه حريربافي به عنوان رستوران کارخانه بنا گرديد و در سال هاي 1320 تا 1324 هـ . ش مرکز فرماندهي نيروهاي ارتش شوروي سابق بود .
پس از خروج متفقين از سال 1325 تاکنون اين بنا با نام دبيرستان شاپور و پس از مدتي تحت نام دبستان پروين اعتصامي مورد بهره برداري آموزشي است . ساختمان مدرسه از يک طبقه و زيرزمين تشکيل شده است و ورودي آن در جهت جنوبي و داراي سردر تزئيني است .
کارخانه حريربافي چالوس :
عمليات ساختماني کارخانه از سال 1312 ش آغاز و در سال 1315 به پايان رسيد . حريربافي چالوس که در زمان خود در خاورميانه بي نظير بوده از سال 1315 تا سال 1337 بکار توليد محصولات ابريشمي طبيعي انواع پارچه ، جوراب ، پرده و کراوات و غيره به منظور صدور به کشورهاي ديگر اختصاص داشت . در اين سال کارخانه تعطيل و دستگاه هاي آن به رشت انتقال يافت .
اين کارخانه که تقريباً در مرکز بافت شهري چالوس قراردارد داراي محوطه بسيار وسيعي شامل قسمتهاي مختلف از جمله ديگ بخار و منبع توليد انرژي ، انبار پيله ، نخ ريسي ، پارچه بافي ، جوراب بافي ، رنگرزي ، کارخانه نخ سازي ، منبع آب و ساختمان ادارات مرکزي بود .
کارگران اين کارخانه اکثر غيربومي و عموما از شهرهاي گيلان و بعضاً آمل و بابل ، اصفهان ، مشهد و تبريز بودند و جمعيتي در حدود 1500 نفر را تشکيل مي دادند .
پس از تعطيلي کارخانه ساختمان آن به وزارت کشاورزي و منابع طبيعي سپرده شده بود و بعد از انقلاب اسلامي نيز به سپاه پاسداران واگذار شد .
ب) آثار خارج از شهر چالوس :
بقعه متبرکه سيد محمد :
اين بنا در روستاي زوات واقع در جانب جنوبي کمربندي چالوس به تنکابن قرار دارد . ساختمان اصلي مقبره به صورت 8 ضلعي مي باشد که گنبدي 8 وجهي بر فراز آن استوار است . گنبد بقعه از نوع دوپوش است .
راه سنگ فرش :
اين راه که از آن به عنوان راه ناصرالدين شاهي ياد مي کنند . 3 متر عرض دارد و از سنگ هاي چيده شده در کنار هم شکل گرفته است و اکنون در برخي از نقاط جنوب شهر چالوس نظير سينوا و مازي پشته مي توان اين راه را مشاهده نمود . گويا اين راه چالوس را به منظريه شميران متصل مي نموده است .
عمارت شاه چشمه :
اين عمارت که در حاشيه غربي جاده چالوس به کرج و در فاصله 4 کيلومتري کمربندي چالوس به نوشهر قرارگرفته از بناهاي دوره پهلوي اول است و به دليل وجود چشمه اي به نام شاه چشمه در نزديک آن به اين نام معروف گشته است .
پل زغال :
اين پل در 18 کيلومتري جاده کندوان و بين راه چالوس به مرزن آباد و بر روي رود چالوس احداث شده است . تاريخ ساخت آن به استناد کتيبه موجود در بدنه پل به سال 1317 هـ . ش است . اين پل 6.2 متر عرض و 38.5 متر طول دارد و طول دهانه آن نيز 20 متر مي باشد .
امامزاده زکريا :
اين برج آرامگاهي که در آبادي شکرکوه واقع در 7 کيلومتري شمال شهر کلاردشت قرار دارد متعلق به دوره صفويه و مدفن امامزاده زکريا از نوادگان حضرت اميرالمومنين (ع) است . ساختمان اصلي مقبره داراي پلاني هشت ضلعي و داراي گنبد رک از نوع دوپوش مي باشد .
امامزاده حقاني شماره ثبت 476 :
بناي امامزاده منسوب به هادي ابن امام زين العابدين (ع) مشهور به حقاني در شهر کلاردشت واقع است . ساختمان بقعه چهارضلعي و در نماي بيروني در هر ضلع داراي ايوان با 10 ستون چوبي است .
ورودي بنا در ضلع شرقي و در داخل نيز داراي دو ستون قطور چوبي کنده کاري شده است . به استناد مدارک موجود کتيبه چهارچوب درب و ورودي بنا به تاريخ 771 هـ .ق و کتيبه صندوق معرف باني آن حيدر کيا و سازنده آن استاد فرهاد ابن استادالمرحوم رستم الخليل المعلي در سال 782 هـ .ق و در زمان جلال الدوله اسکندري بوده است .
هتل نيمه تمام :
اين بنا در مرکز شهر مي باشد و مربوط به دوره پهلوي اول مي باشد و عمليات احداث آن در سه طبقه توسط شرکت آلماني در دست انجام بود .
اما گويا از آنجا که سازندگان آن نتوانستند رضاخان را در مورد استحکام آن متقاعد سازند ، ادامه ساخت آن متوقف و تا به امروز به صورت نيمه تمام باقي مانده است . امروزه بخش هايي از آن توسط برخي نهادها مورد استفاده مي باشد .
مجموعه بناهاي ديواني کلاردشت :
پهلوي اول به موجب سفرهاي متعددي که به کلاردشت نمود بناي يک کاخ و 15 ساختمان بزرگ دولتي را در دستور کار خود قرارداد . برخي از اين بناها که هم اکنون در جانب شمالي خيابان پاسداران قراردارند ، شامل اداره هاي دخانيات ، منابع طبيعي ، کانون فرهنگي ، شهرداري ، نيروي انتظامي و سرم سازي است .
کاخ اجابيت :
اين قصر که بر روي تپه اي مشرف به دشت کلار و در محله اجابيت واقع در دو کيلومتري شهر کلاردشت قرار دارد از بناهاي دوره پهلوي است که در سال 1318 ش احداث گرديد . بنايي است دو طبقه در محوطه اي بزرگ و محصور و بام آن بصورت شيرواني است . اين بنا زماني به عنوان موزه مورد بهره برداري قرار مي گرفته است و هم اکنون در اختيار نهاد رياست جمهوري است .
نهر ملک جوب :
از گذشته هاي دور تا به امروز چند نهر قديمي از رودخانه پر آب سرآبرود جهت آبياري زمينهاي کشاورزي منشعب مي شده است که يکي از آنها نهر ملک جوب مي باشد . حفر اين نهر را به سلسله پادشاهي پادوسبانان نسبت مي دهند . ملک جوب خود شامل ملک جوب شرقي و ملک جوب غربي است که ملک جوب شرقي داراي 4 کيلومتر طول است و محل آبگيري آن از بالاي رودبارک بوده و 290 هکتار زمين را آبياري مي کند و ملک جوب غربي که آبگيري آن از داخل محله و لوال کلاردشت است و 8.5 متر طول دارد و حدود 13 هکتار زمين را آبياري مي کند . در گذشته در مسير اين نهر آسياب هاي آبي زيادي مشغول به کار بوده اند که امروزه اثري از آنها بر جاي نمانده است .
بقعه امامزاده فضل و فاضل :
اين بقعه در نزديکي روستاي فشکور از توابع بخش کلاردشت است و بر بالاي کوهي منفرد واقع است پلان آن 8 ضلعي است و گنبدي دوپوش با نماي داخلي نيم دايره و نماي بيروني هرمي شکل 8 وجهي بر فراز آن استوار است .
استراحتگاه رضاخاني :
اين عمارت که در آبادي ولي آباد محور کندوان و در کنار جاده به عنوان اقامتگاه موقت رضاخان ساخته شده بود ، بنايي است کوچک از يک طبقه با زيرزمين ، ايوان آن داراي ستونهاي مدور با پايه ستون و سرستونهاي بسيار ظريف و پرکار است و بام بنا به صورت شيرواني است .
بناي نهارخوران کندوان :
اين اثر که در فاصله چهل کيلومتري محور چالوس ـ کرج و در محلي به نام دزبن و در کنار رودخانه چالوس واقع شده ، متعلق به دوره پهلوي اول است که همزمان با احداث محور کندوان جهت استراحت موقت بنا شده است و در حال حاضر به عنوان رستوران کاربري دارد .
تونل سنگي :
اين دروازه يا به عبارتي تونل سنگي در مسير راه ناصرالدين شاهي کندوان و در صخره هاي بالادست هفت برادران روستاي ولي آباد از توابع دهستان کوهستان کلاردشت واقع شده است . مسير دروازه شرقي ـ غربي و به عرض متوسط 3.8 و ارتفاع 4.7 و طول 8 متر است .
کتيبه اي در ورودي غربي آن بدين شرح موجود است « در زماني اين راه اختتام يافت که جناب جلالتماب عزيزخان سردار کل قشون محروسه ايران بود و جناب انوشيروان خان اعتضادالدوله حاکم مازندران » سازندگان راه ناصري مهندسان اتريشي و در راس آنها موسيو کاستکر بود . اين راه که در سال 1285 هـ . ق توسط ناصرالدين شاه افتتاح شد تهران را به چالوس مرتبط مي نمود و شاخه فرعي آن نيز به کلاردشت منتهي مي شد .
کاروانسراي سنگي پاي قله کندوان :
اين بنا که در فاصله 200 متري شمال تونل کندوان واقع شده است . از نوع کاروانسراهاي کوهستاني مي باشد . شکل کلي بنا به صورت چهارضلعي در ابعاد 9*22 متر در امتداد شمالي ـ جنوبي است و از دو رديف طولي حجرات گنبددار تشکيل شده است .
امروزه 5 گنبد بخش شرقي کاروانسرا باقي مانده است که همگي در قسمت فوقاني داراي نورگير هستند . هر گنبد بر روي 4 طاق استوار است گنبدهاي اين بنا از نوع کلنبه اي مي باشد .
تونل کندوان :
در ارتفاعات 2700 متري کندوان و در فاصله 90 کيلومتري جنوب چالوس تونلي به طول1883.8 متر در مسير جاده چالوس ـ کرج حفر شده است . ساخت تونل در سال 1314 هـ . ش شروع و در سال 1318 به اتمام رسيد ، عرض تونل 5 متر بود و به علت عرض کم سالها به صورت يک طرفه مورد استفاده قرار مي گرفت تا اينکه در چند سال گذشته اقدام به تعريض آن نمودند و سرانجام در سال 1380 اين کار به اتمام رسيد و تونل جهت تردد دو طرفه مورد بهره برداري قرار گرفت .
کاروانسراي سر قله کندوان :
بقاياي اين کاروانسراي سنگي در منتهي اليه جنوبي مازندران و در سر قله کندوان قرار دارد اين بنا به شيوه 4 ضلعي و با ابعاد 14*16 متر ساخته شده است .
براساس شواهد موجود سقف کاروانسرا به شکل گنبدي بوده است .
گنجينه کلاردشت :
در سال 1318 هـ . ش به هنگام پي کني به منظور احداث قصر اجابيت در گنج تپه روستاي اجابيت کلاردشت تعدادي ظروف زرين و مفرغين و سفالين کشف و به گنجينه کلاردشت معروف گرديد .
اشياء مکشوفه سفالي شامل قمقمه ، کوزه ، بشقاب و ظروف لوله دار و ريتون بود و ظروف زرين مجموعه فوق شامل جام و خنجر و ... و در مجموعه به وزن 574.79 گرم در ابتدا به عنوان پشتوانه اسکناس با خزانه بانک ملي تسليم و در سال 1322 به موزه ايران باستان ( موزه ملي ) تحويل گرديد . در بين اشياء مکشوفه جام زرين استوانه اي شکل با نقش سه شير با سر برجسته از لحاظ تکنيک ساخت قابل مقايسه با جام مارليک است . روي هم رفته گنجينه کلاردشت بيانگر فرهنگ و هنر پيشرفته منطقه در هزاره هاي دوم و اول ق .م و ارتباط گسترده آن با مناطق گيلان و حسنلو آذربايجان و سيلک کاشان ونيز لرستان است .
مجموعه سيمين کلاردشت :
علاوه بر مجموعه فوق در طي کاوشهاي باستان شناسي و با عمليات ساختماني مجموعه ظروف سيمين بعضاٌ با نقوش طلاکوب متعلق به دوره ساساني کشف گرديده است ازجمله اين ظروف جامهاي متعدد با نقوش انساني و حيواني است بعنوان نمونه روي دو جام سيمين قباد اول اولين پادشاه ساساني سوار بر اسب در صحنه شکار گورخر به تصوير کشيده شده است نيز تنگي نقره اي با پس زمينه طلايي ، نقوش و تصاوير رامشگران را به صورت برجسته در صحنه نوازندگان و در ميان انواع حيوانات مانند روباه ، کبک ، بلدرچين و ببر نشان مي دهد .
هنرهاي سنتي شهرستان چالوس :
عمده ترين هنر سنتي شهرستان چالوس ، فرش کلاردشت است که علاوه بر فروش داخلي به کشورهاي اتريش ـ فرانسه ـ ايتاليا ـ کانادا ـ آلمان و کشورهاي حوزه خليج فارس نيز صادر مي شود .
شباهت طرح هاي فرش کلاردشت با طرح هاي فرش کردستان و فارس و کرمانشاه بيانگر مهاجرت اقوام لر و کرد کوههاي زاگرس در گذشته هاي دور به اين منطقه است . از انواع جنگلي و شکارگاه ـ شکري ـ مزرقان ـشاه عباسي ـگل سيني ـ قابل ذکر است و مهمترين دلايل شهرت آن کيفيت بسيار بالاي رنگ قالي بدليل استفاده از مواد گياهي علاوه بر رنگ هاي شيميايي در رنگرزي است . علاوه بر قالي هنرهاي سنتي چون نمدمالي ـحصيربافي ـجاجيم بافي ـ بافت جوراب و دستکش و کوزه گري نيز در منطقه کلاردشت رواج دارد .
جاذبه هاي طبيعي و گردشگري :
آبگرم معدني روستاي واحد واقع در جاده عباس آباد به کلاردشت ـ آبگرم معدني « پيش ترک » واقع در بين روستاي رودبارک و مجل کلاردشت ـ آبگرم معدني « تلو » در جنوب روستاي رودبارک ـ آبگرم « داريو » در نزديکي روستاي برار در دهستان بيرون بشم کلاردشت ـ آبگرم « کندوا » در روستاي آنگوران کلاردشت ـآبگرم « لله جار » در حاشيه روستاي لله جار در شمال شهر مرزن آباد ـ آبگرم روستاي دلير در کلاردشت .
پارک هاي جنگلي :
پارک جنگلي فين در کيلومتر 7 جاده چالوس به تهران ، منطقه جنگلي و مجموعه تفريحي نمک آبرود و تله کابين آن در کيلومتر12 جاده چالوس به تنکابن ، پارک جنگلي شهداي غرب مازندران در جنوب شهر چالوس .
رودخانه ها :
رود چالوس و سردآبرود و کرانه هاي زيباي اين دو رود که محلي مناسب براي تفريح مي باشد .
دريا :
بلوار دريا و مجموعه تفريحي ساحل آن در شهر چالوس .
قله ها :
علم کوه و تخت سليمان که براي کوهنوردان بسيار جالب است و در اين قله ها کمپ کوهنوردي نيز مستقر مي باشد و از لحاظ فني در شمار هفتمين قله فني جهان محسوب مي گردد .
درياچه ها :
درياچه «ولشت » واقع در روستاي سما کلاردشت با وسعتي در حدود بيست هکتار مهمترين و زيباترين درياچه شهرستان و يکي از ده درياچه آب شيرين ايران است . طول اين درياچه 650 متر و عرض آن 300 متر و عمق آن نيز در گودترين نقطه در حدود 30 متر است . آب درياچه بسيار زلال بوده و براي ماهيگيري ـ شنا و قايقراني مناسب مي باشد .
فاصله درياچه با جاده چالوس به مرزن آباد 14 کيلومتر است درياچه دريوک کوهستان در مقابل آبادي ولي آباد و در مسير جاده کندوان واقع است و وسعت آن در حدود يک هکتار و حداکثر عمق آن 5 متر است و درياچه دريوک کلاردشت در مدخل جنگل هاي شمالي کلاردشت در محلي به نام « پلت چشمه » قرار دارد .
برفچال :
در کوه هاي کلاردشت برفچالهايي وجود دارد که از مهمترين آنها برفچال تنگ لو و گردونکوه است .
شکارگاه ها :
شکارگاههاي مهم شهرستان چالوس که عمدتاٌ در مناطق کوهستاني واقع مي باشند عبارتند از :
نفت چاک ـکل جاران ـ بربر ـ پيت سرا ـ آويدر ـ خشکدر ـ بالاخرم دشت ـ پايين خرم دشت ـ اشکسه ـ حصار چال ـ پسنده ـ پاتخت و ديوچال
يخچال ها :
در محدوده علم کوه و تخت سليمان يخچال هاي بزرگ طبيعي و دائمي وجود دارد که بزرگترين مجموعه يخچالي خاورميانه است .
يخچال هاي علم کوه از نوع يخچال هاي کوهستاني و دره اي هستند که روزانه با سرعتي به طور متوسط بين 30 سانتي متر تا يک متر در حرکتند اين يخچالها متعلق به دوران سوم زمين شناسي بوده و 60 ميليون سال قدمت دارند ، اسامي آنها به ترتيب وسعت عبارتند از :
يخچالهاي هفت خوان ـ علم چال ـ يخچال شمال غربي علم کوه ـ تخت سليمان ـ خرسان ـ چالون ـ مرجيکش .
آبشارها :
« آبشار هريجان » در روستاي هريجان نزديک گردنه هزارچم « آبشار آکاپل » در جنگل هاي سرديچال کلاردشت .
غارها :
غار « يخ مراد » در هريجان بخش کلاردشت و غار « ديوکولي » در انگوران بخش کلاردشت و « ديوغار » در روستاي برار بخش کلاردشت .
جاده ها :
جاده جنگلي عباس آباد به کلاردشت ، جاده معروف کندوان و نقاط متعدد ديدني مسير آن نظير روستاي سياه بيشه ، گردنه هزارچم و غيره ... .
ماشل يكي از صدها دهكده جنگلي گيلان و مازندران است كه مردمانش از خوان گسترده جنگل نان مي خورند و آن را به بازوي هميت زنده نگه مي دارند. ماشلي ها مردمي استخوان دارند؛ رطوبت بالا ، جانوران ريز و درشت جنگل ، نبود امكانات اوليه زندگي ، سوز زمستان ، شرجي تابستان و ديگر مسايل خاص جنگلهاي اين منطقه از آنها مردمي مقاوم ساخته است. ع
جنگلهاي عباس آباد يكي از متراكم ترين و در عين حال متنوع ترين جنگل هاي مازندران هستند؛ درختاني چون توس ، راش ، شمشاد ، افرا ، نارون ، توسكا و ميوه هاي خودرويي مانند: بلوط ، تمشك ، گلابي جنگلي ، سيبك ، ازگيل و صدها گونه گياه خوراكي و دارويي از بركات اين جنگلهاست. خرس ، گراز ، خرگوش ، كل ، بز ، سياه گوش و شغال هم از جمله سرشناس ترين حيوانات بيشمار اين جنگل اند. ع
ماشل 700 متر از سطح دريا ارتفاع دارد (در نظر داشته باشيد كه خزر 25 متر از سطح آبهاي آزاد پايين تر است). فاصله هوايي آن با ارتفاعات علم كوه 30 كيلومتر است و راه زميني آن تا سواحل خزر بيش از 25 كيلومتر نيست. ع
ماشل گفتني و ديدني بسيار دارد ؛ باقي را برويد و ببينيد.
هوا كه ابري مي شود بالاي ابرهاست
پرستو ها كه ارديبهشت برمي گردند، فرود نمي آيند؛ در همان آسمان مي نشينند. ع
سماء 900 متر از كف دره (خط القعر) بالاتر است. جاده تا 500 متر زير ده بيشتر نمي رود. سمائي ها بايد بقيه راه را پياده گز كنند؛ سمائي ها ساعي اند. ع
سمائي ها همه چيز دارند: كوه دارند؛ قله سماء. (1600 متر) دشت دارند؛ آرام دشت. جنگل دارند؛ پر كاج است. دريا هم دارند؛ ولشت. ع
درياچه ولشت (ولش) با 900 متر ارتفاع و 19000 متر مربع مساحت بزرگترين درياچه كوهستاني شمال شرق كشور است. ع
به جز سماء كه دهكده اي ييلاقي است و زمستان ها خالي از سكنه ، نزديكترين روستاي پر جمعيت به ولشت ؛ روستاي نسار - با 4 كيلومتر فاصله و 200 خانوار جمعيت - و نزديكترين شهر به آن كلاردشت است. ع
ولشت يك درياچه آب شيرين است و انواع ماهي هاي سردابي در آن پرورش داده شده اند. ع
آب ولشت از نزولات آسماني و چشمه هاي سر باز كرده در كف درياچه تأمين مي شود. آب ولشت سر ريز ندارد و با كم و زياد شدن مقدار آب ، سطح آن بالا و پايين مي رود. ع
ولشت زمستان ها يخ مي زند و دماي محيط به راحتي تا 30- سانتي گراد مي رسد. ع
درياچه ولشت و تمامي محيط اطراف آن حفاظت شده است و در ليست مناطق حفاظت شده سازمان حفاظت از محيط زيست به ثبت رسيده اما اينجا ايران است و اينگونه تشريفات اداري به جز اضافه كردن چند نان خور ديگر به لشكر دولت خاصيت ديگري ندارد؛ اگر سفري به ولشت كنيد در جاي جاي منطقه اراضي تفكيك شده اي را خواهيد ديد كه انبوه بنگاه هاي املاك سبز شده در منطقه آماده تبديل كردن آنها به ويلاهاي رنگ به رنگ و ريز و درشت اند. ويلاهاي ساخته شده در حاشيه درياچه هم كه البته جاي خود را دارد. ع
اما تمام اينها هنوز نتوانسته است از زيبايي و شكوه درياچه كم كند؛ پرنده هاي مهاجر هنوز مي آيند، گاو ها هنوز مي چرند، مراتع هنوز سبز اند، قورباغه ها هنوز بي خوابت مي كنند و خانه هاي كاه گلي هنوز سرپايند.ُ ع
چگونه به ولشت برويم ؟ ع
بهترين و عمومي ترين راه دسترسي به درياچه ، جاده جنوب شرقي است كه 5 كيلومتر بعد از مرزن آباد از جاده چالوس منشعب شده ، از جاده اي آسفالته اما پر پيچ و خم بالا مي رود و به روستاي نسار مي رسد. ع
از نسار ، جاده اي خاكي و ناهموار شما را به درياچه خواهد رساند. در نظر داشته باشيد كه اين جاده 4 كيلومتري ، هنگام بارندگي اتومبيل شما را به گل مي نشاند. ع
فاصله تهران تا مرزن آباد 170 كيلومتر است و طي كردن آن با توجه به پيچ و خم جاده حدود سه تا چهار ساعت زمان مي برد .
کلاردشت در قلمرو استان مازندران بوده و از توابع مهم و خوش آب و هوای شهرستان چالوس به حساب می آید
که از جنوب به قله تخت سلیمان تا حدود گردنه کندوان و از شمال به دریای خزر و شهر تنکابن، از شرق به چالوس، نوشهر و کجور و از غرب به قزوین و الموت محدود است. از آثاری که در ناحیه کلاردشت و تپه های اطراف آن کشف شده معلوم می شود که قسمتی از این منطقه در ادوار باستانی، آباد و دارای ساکنینی بوده است.
ساختار کوهستانی و جنگلی کلاردشت دارای آب و هوایی معتدل است. به لحاظ آب و هوا، به علت مسافت 40 کیلومتری با دریای خزر، رطوبت آن پایین است. هر چند وجود رشته کوههای البرز در کناره های دریای خزر موجب متوقف شدن رطوبت در دامنه های آن گردیده و سبب بارش باران فراوان در این ناحیه از شمال کشور می شود ولی بخشی از این بارندگی ها در ارتفاعات کلاردشت منجر به بارش برف شده و به همین دلیل است که هوای کلاردشت در مقایسه با دیگر مناطق استان مازندران خنکتر و مطبوع تر است. جنگل های انبوه و سرسبز، رودخانه ی سرد آبرود، قله ی علم کوه و تخت سلیمان، آب و هوای فرح بخش از دیگر مشخصه های این منطقه است.
چشم انداز بسیار زیبا و شگفت انگیز کلاردشت، چشم هر بیننده ای را خیره می سازد. کوههای سربه فلک کشیده علم کوه وتخت سلیمان در بخش غربی، جنگلهای انبوه و پهناور عباس آباد در بخش شمالی، جنگلهای طبیعی با مناظر سحرآمیزش در بخش جنوبی، کوه های کم ارتفاع و روستاهای آرمیده بر دامنه این کوهها در بخش شرقی، کلاردشت را به صورت منظره ای بدیع و دیدنی در آورده است
===========
در غرب استان مازندران و در ساحل درياي خزر واقع شده و داراي سابقه تاريخي فراواني بوده و به خاطر سرسبزي و زيباييها به عقيق هميشه سبز مشهور است.
اين شهرستان ازشمال بهدرياي خزر، جنوب بهاستان تهران و از غرب به شهرستان تنكابن و شرق به شهرستان نوشهر متصل ميباشد، مساحت آن ۲۸۰۰ كيلومتر مربع و جمعيت آن ۱۵۰هزار نفر و داراي بيش از ۱۰۰روستا ميباشد.
براساس يافتههاي باستان شناسي، تاريخ قديميترين ساكنين اين شهرستان در كلاردشت به هزاره دو قبل از ميلاد ميرسد.
گويش اصلي و غالب ساكنين اين شهرستان گيلگي كلاردستاقي است.
هواي چالوس مانند ديگر نقاط مازندران و گيلان متغير و مرطوب بوده وميزان دماي هوا در تابستان ۲۵تا ۳۶و در زمستان ۵تا ۱۲درجه سانتيگراد متغير بوده و به همين دليل دماي هواي اين شهرستان نه زياد گرم و نه زياد سرد ميباشد.
ارتفاعات چالوس غالبا پوشيده ازبرف بوده و سرماي بهمن ماه ازديگرماههاي سال درچالوس بيشتر و گرماي تيرماه تا نيمه اول مرداد ازديگر ماهها بيشتر است.
جاذبههاي مهم گردشگري اين شهر كاخ چايخواران، كاخ اجابيت، درياچه ولشت، منطقه ييلاقي كلاردشت، پارك جنگلي فين، تلهكابين نمك آبرود و هتل استقلال خزر ميباشد.
* كاخ چايخوران
اين كاخ در ورودي جنوبي شهر چالوس ازمسير كندوان و درفاصله شش كيلومتري شهر چالوس در مجاورت محور ارتباطي چالوس به تهران قرار دارد.
اين بنا در اوايل دوران پهلوي و حدود ۷۰سال قبل ساخته شده كه نماي داخلي و خارجي آن داراي تزيينات گچ بري و كاشي كاري بسيار زيباست. برخلاف ساير كاخها اين كاخ بسيار ساده و بيپيرايه بوده و عمده مصالح آن را سنگ و آجر تشكيل ميدهند.
پوشش بام آن به صورت شيرواني، تراس آن به شيوه خاصي نرده چيني شده و نفوذ معماري اروپايي در آن به وضوح مشخص بوده و اين كاخ همانطور كه نامش مشخص است به منظور استراحت موقت و كوتاه مدت بكار ميرفته است.
* كاخ اجابيت
اين بنا در روستاي اجابيت شهر كلاردشت قرار دارد. روستاي اجابيت و كاخ آن در دامنه بلنديهاي جنوب مشرف بر شهر كلاردشت قرار دارد.
اين بنا در ۷۰سال قبل و اوايل دوران پهلوي ساخته و داراي تزيينات گچبري سنگ فرش و نقوش بسيار زيباست، معماري آن الهام گرفته از معماري اروپايي بوده و داخل آن نيز داراي اشيا و لوسترهاي زيبا و نفيس ميباشد.
*درياچه ولشت
اين درياچه كوهستاني در جنوب غربي شهر چالوس و هفت كيلومتري شمال شرقي شهر كلاردشت قرار دارد.
متوسط عمق آن اين درياچه ۲۰متر و داراي آب شيرين و حجم آب آن در حدود سه ميليون مترمكعب برآورد شده و بهعلت موقعيت ويژه مامن پرندگان مهاجر، ماهي و ساير آبزيان است.
در تمامي فصل تابستان علاقمندان به كوهنوردي، آب و هواي مطبوع، ماهيگيري و اقامت در محيط آرام و رويايي، اين مكان را جهت گذراندن اوقات فراغت انتخاب ميكنند.
* كلاردشت
شهر كلاردشت در ۴۸كيلومتري جنوب غربي چالوش قرار دارد. كلاردشت دشتي است در ميان درهاي باز و گسترده كه ييلاقات و آباديهاي فراواني را در بر گرفته است.
مركز كلاردشت "حسن كيف" بوده و در ده زيباي رودبارك در زير قله علم كوه با رودخانهاي پر آب و زيبا و ويلاهاي متعدد از محلهاي مهم و جاذبههاي گردشگري ويژه منطقه به شمار ميرود.
كلاردشت در ايران به بهشت گمشده معروف شده وهرساله به دليل زيبايي طبيعي و بينظير و آب و هواي بسيار مطبوع و به ويژه درفصل تابستان پذيراي هزاران گردشگر داخلي و خارجي است.
* بوستان جنگلي فين
اين بوستان در كيلومتر پنج جاده چالوس به تهران و در ميان اراضي و ارتفاعات كوتاه جنگلي واقع شده و داراي طبيعتي بسيار چشم نواز است.
بوستان جنگلي فين با دارا بودن امكانات نسبي رفاهي براي اقامتهاي كوتاه مدت در روزهاي تعطيل و فصل تابستان مسافران و گردشگران فراواني را در خود جاي ميدهد.
* تله كابين نمك آبرود
شهرك توريستي نمك آبرود در كيلومتر ۱۲چالوس به تنكابن و در غرب شهر چالوس قرار دارد.از نظر مناظر طبيعي مانند دريا وسواحل بسيار زيبا ومناسب جلگه، شاليزارهاي سرسبز و كوههاي پوشيده از گياهان متنوع و امكاناتي نظير تلهكابين، كافي شاپ، هتل پنج ستاره، فروشگاههاي مختلف، درياچه، ويلاها و پيست دوچرخهسواري است.
* نهر ملك چوب
از گذشتههاي دو تا به امروز چند نهر قديمي از رودخانه پرآب سرآبرود چالوس جهت آبياري زمينهاي كشاورزي منشعب ميشدهاست كه يكي از آنها نهر ملك جوب ميباشد. حفر اين نهر رابه سلسله پادشاهي پادوسبانان نسبت ميدهند.
آبشار "هريجان" در ورستاي هريجان نزديك گرنه هزار چم و آبشار" آكاپل" در جنگلهاي سرديچال كلاردشت، غارهاي " يخ مراد" و "ديوكولي " هر دو در بخش كلاردشت، و آبگرمهاي پيش ترك ، تلو، داريو ، كندوا واقع در كلاردشت ازديگر مناظر طبيعي اين شهرستان به شمار ميرود.
جواهرده (به مازندرانی/گیلکی: جور ده) یکی از روستاهای شهرستان رامسر در استان مازندران است. این روستا در فاصله ۲۷ کیلومتری رامسر در دهستان سختسر و در ارتفاعات ۲۰۰۰ متری البرز قرار دارد. جمعیت روستای جواهرده بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ حدود ۱۷۰ نفر (۷۶ خانوار) است[۱]. مردم روستا به دامداری، کشاورزی و باغداری مشغول اند و صنایع دستی آن شامل نمدمالی، سفال، آهنگری و مسگری است. تنها راه ارتباطی جواهرده به رامسر منتهی میشود و از راه کوهستان با قزوین نیز مرتبط است.
امروز آب آشامیدنی منطقه نیز از چشمههای متعددی چون «سلیمان»، «برشی» و «کوه کین» تأمین میشود که در گذشته افراد خیرخواه، آب چشمهها را تا نزدیکی ده هدایت کردهاند. «جواهرده» ۱۲ محله قدیمی دارد که «جولاخیل» بزرگ ترین محله ده و بعد از آن «اوشیان سر»، «سید محله»، «برشی محله»، «آموسی خیل»، «صیقل محله»، «چاک دشت»، «سراب یا کربلا بنه»، «رمک محله»، «تنگدره»، «فتوک محله»، «کهنه تنگدره» و «شل محله»از دیگر بخشهای این ده به شمار میروند. در داخل گورهای باستانی جواهرده حفاریهای غیر مجاز زیادی انجام میشود.
وجه تسمیه
در مورد نام این روستا عقاید مختلفی وجود دارد، در گذشته آن را «جورده» به معنی ده بالا در مقابل جیرده یعنی پایین ده چنان که در سفرنامههای مختلف حتی سفرنامه ناصرالدین شاه قاجار و رابینو آمده است و این گونه نامگذاری در اشکورات و گیلان و مازنداران متداول است و این روستا را میتوان مرتفع ترین روستای کوهستان در پایین چکاد سماموس برشمرد، عدهیی دیگر ده را به دلیل به دست آمدن آثار قیمتی، طلا و جواهرات «جواهرده» مینامند. در عین حال به اعتقاد مردمان قدیم، در روزگاران گذشته زنی به نام جواهر حاکم این منطقه بوده و جواهرده از نام او ز نام او برگرفته شده است.
جاذبههای گردشگری
طبیعت
معروفترین کوههای آن عبارتاند از سرخ تله (بخش شرقی قله سماموس) واژکٰ سه براره رژه(رجه). مرتفعترین این قلهها، قله سرخ تله است. لپاسر با چشمههای معروف و درمانی آن و سماموس و مقبره شاه یحیی کیایی بر چکاد قله سماموس که دارای یخچالهای دایمی است از جاهای دیدنی و جذاب آن است. جویبارهای بالادست این روستا با آبشارهای زیبا، پارک جنگلی وسیعی در میان دره که در کنار رود صفارود جای دارد و رودخانهای با آب معدنی گازدار از جاذبههای گردشگری این منطقه به شمار میرود[۲].
میراث فرهنگی
آثار تاریخی چون مسجد آدینه که گویا در گذشتههای دور معبد و آتشکدهای زرشتی بودهاست و نیز گورهای گبری که در منطقه پراکندهاست از آثار تاریخی آن به شمار میآید. هر چند مسجد آدینه در سالهای اخیر در اثر برخورد آذرخشی به درخت زبان گنجشک کنار آن طعمه حریق شد، ولی مسجد کنونی گویا تمدن گذشته نیز است. در گذشته مراسم گل کاری دختران دوشیزه و جشنهای همراه آن دیدنی بود و از همه مناطق گیلان برای شرکت در این جشن گرد میآمدهاند. اولین تاریخ بنای مسجد آدینه به حدود ۷۰۰ سال و توسط شخصی به نام «شل شریف» برمی گردد که نامبرده از بزرگان جواهرده بوده است و خاندان شل آقاخانی (پورمنصوری) از بازماندگان وی میباشند[۳].
جواهرده دارای تقویم گالشی است. در این تقویم ماههای سال به ترتیب عبارتاند از: «اول ماه»، «مردال ماه»، «ده ماه»، «ورفه ماه»، «اسفندار ماه»، «نوروز ماه»، «کرچه ماه»، «ارکه ماه»، «تیرماه»، «سیه ماه»، «شرر ماه» و «امیرماه».
کجور
کجور در یک نگاه
کجورنام منطقه ای است از تبرستان ( مازندران کنونی ) که در قدیم رویان خوانده می شد.این منطقه قصبۀ مرکزی دهستان بلده در بخش مرکزی شهرستان نوشهر است.در سال 740 هجری برابر با 1240 میلادی استاندار جلال الدوله اسکندر بن زیاد شروع به تجدید بنای قلعه شهر کجور کرده بود و چون این این شهر در موقع تاخت و تاز مغول خراب و ویران شد وی در سال 746 هجری در اطراف آن شهر بارو کشید و بنای آن را تجدید نمود. از نظر جغرافیایی این منطقه بین دو کوه دماوند وعلم کوه واقع شده است.
در این منطقه گلهای زینتی و میوه های فصلی به وفور یافت می شود. تنوع جانوری در این منطقه بسیار زیاد است که شامل جانوران اهلی و غیر اهلی می شود. مردم این منطقه اغلب به کار کشاورزی و دامپروری مشغول هستند.
دین اکثریت این منطقه اسلام و مذهب شیعه می باشد. سکنه منطقه رانيز گیلک ها و خواجه وندها تشکیل می دهند. منطقه کجور به علت داشتن وسعت مراتع دارای پراکندگی نسبی است و اکثر روستاها از هم فاصله دارند. منطقه کجور شامل 14 تابعه می باشد که هر کدام شامل دهستان ها و روستاهای مختلفی است.
منطقۀ کجور دارای آموزش و پرورش،بخشداری،ثبت احوال،کمیته امداد و نیز موزۀ مردم شناسی کندلوس و... می باشد.
قلمرو جغرافیایی :
منطقه کجور بین کوه دماوند و علم کوه و یا به عبارتی دیگر بین دو دره هراز و چالوس واقع شده است . این منطقه از مغرب به چالوس ، از مشرق به سولده نور ، ازجنوی به نور و از شمال به دریای خزر مشرف است.
همان طور که گفته شد این منطقه دارای 14 تابعه می باشد که عبارتند از :
1- بلده : بلده وخورشيد رستاق 2- انگاس: انگاس - انگيل - بديع خيل - چمرکوه - ورزان - گنگر- هما رخيل - خواچک - کم چاک - نيتل – پی چلو 3- بندپی : نجارده - نصر آباد 4- چلندر: علی آباد - تازه آباد - امزی ده - انار وار - چلندر - چالک - دزدک - حوض کوتی - ملکار - سنگ سرا 5- فيروزکلا عليا : علوی کلا- عزت-کابولج - شن کنا - منوچهر کلا - ميانک - ميانشهر - ملا کلا - مندل - پيمت - وازک 6-گيران:علی آباد - بينتاسی - ده گيری - حبيب آباد- خیرسر- خواچک - هلستان - حسن آباد - حسين آباد - کولکسرا-کرکرورسر(کورکورسر)- مجيد آباد - موسی آباد- نيرنگ - پالوچ ده - سنگ تجن – شریعت آباد – شکری کلا - تازه آباد 7- کچه رستاق: المده – بازیار کلا - بلحکان - فيلمرز-فلزی کلا - حسن آباد - هنرومرز- کچه آباد - کچه رو- نوده - سياهرود-زرين کلا – بنجو کول 8- کالج : بون- دانکوه - کاسگر- محله – کنلگ رود - لزير- نشو- پس پرس - کلوسر - سنگ نو - تاچکی - ترک ده 9- کلورودپی - خضرتيزه-کهير-نارينج بن - پاشا کلا - ونوش – صلاح الدین کلا 10- خيرودکنار : آب بندانک - اسب سمده - درزی کلا - خيرود کنار - ليتنگان – مارگير ده - ورودی - سعادت آباد- شب حسن کج (شبخوس کاج )- شمع جاران - سلطان علی کيا 11- کوهپر : آل دره - اويل - نامخال - بالو - چار - چورن - حيرت - کترکلا - کوشکک - لاشک کنار - نيمور-ناسنگ - سمور-پول - لاشک - ولسپ (دلسب)- ویسر 12- پنجک رستاق : بسطام – بانذر - چتن - دشت نظیر - نیرس - فیروز آباد - حسن آباد کیلکو – سما - منجیر 13- زانوس رستاق : آستانکرود - دونگسی - لته پشت -گيل کلا - کندلوس (میخساز) - ملا کلا - خوش – کينج - کياکلا - کوش - لکتور-لرگان - لزورينگ - ملا - نعل - نيچکوه - پيده - ساس (اسلام آباد)- ستوک ( سی تک ) – اطاقسرا 14- زندرستاق : اميرآباد - مرزن آباد - گندرود - کرت کلا - ليکش - پايين سرا - سروی - سياه کلا - سنگر – ولمه
اماکنی نیز در این منطقه وجود دارند که تا حدودی بوی آبادی می دهند اما آبادی مطلق نیستند و به عنوان چراگاه دام ها و یا آبادی های مخروبه به حساب می آیند که جمعیت شان از ده خانوار تجاوز نمی کند؛ از جمله این آبادی ها می توان اجو ، دلم ، دیماکرود ، کانی ، گرم دره ، بدیع خیل ، قلعه کتی و حنی سک را نام برد.
آب و هوا :
منطقه کجور دارای آب وهوایی معتدل و مر طوب می باشد. هوا در اکثر مواقع نظم فصلی ندارد و به همین علت نمی توان آن را به وضوح در یکی از گروه های فصلی قرار داد. زمستان های این منطقه بسیار سرد و با بارش برف همراه است و دارای تابستان هایی معتدل و مرطوب است. میزان بارندگی در این منطقه بسیار زیاد است و همین امر موجب تنوع پوشش گیاهی شده است. پوشش گیاهی مردم منطقه را به امر کشاورزی ، زراعت و باغداری واداشته است .
کوهها و رودخانه ها :
همان طور که در معرفی منطقه اشاره شد این منطقه بین دو کوه دماوند و علم کوه ونیز دو ده هراز و چالوس واقع شده است. اما علاوه بر این کوه هایی کم و بیش مرتفع و رودخانه های پرآبی در این منطقه وجود دارد.این منطقه دارای چشمه های آب گرم می باشد که هر ساله جمعیت زیادی را به خود جلب می کند.
منابع طبیعی :
استان مازندران به ویژه دامنه سلسله جبال البرز دارای درختان جنگلی و پوشش گیاهی انبوهی است. منطقه کجور نیز به علت واقع شدن در این استان و قرارگیری آن در دامنه ها وارتفاعات دارای پوشش گیاهی غنی است . از طبیعت این منطقه جنگل های بی شمار و دشت هایی بی نظیر را می توان نام برد که جلوه آن نظر هر بیننده ای را جلب می کند.
همچنین منطقه کجور به علت داشتن گیاهان زینتی و دارویی آن را معرف خاص و عام کرده است.
حیات وحش :
این منطقه به علت داشتن آب و هوای معتدل و مرطوب و پوشش گیاهی و جنگلی انبوه و دارا بودن دشت های مرتفع و علفزارها ، دارای جانوران متنوعی می باشد که بسیاری از آنها کمیاب یا حتی نایا ب در اکثر نقاط کشور و در بعضی موارد ، دنیا می باشد که به دلیل حمایت نکردن و گمنام ماندن بعضی از آنها متاسفانه در حال انقراض می باشند و یا منقرض شده اند.(مثل پلنگ)
فرهنگ عامه :
مردم منطقه بخصوص بومیان منطقه سفید پوست در بعضی موارد بور و چشم آبی هستند . عموما با هوش و با استعداد و مردم زحمتکش و مهربان و دلسوز و میهمانواز هستند . چندان به فکر مال دنیا نیستند و عموما قانع و کمتر بلند پروازی می کنند . اگر محبتی در حق شان شود محال است آن را بی پاسخ بگذارند در این منطقه سرقت ، قتل ، جنایت خیلی کم اتفاق می افتد وبا آن که نه ماه از سال اکثر خانه ها خالی از سکنه است و درها همه باز است کمتر پیش آمده که چیزی به سرقت رفته باشد.
این مردم برای حفظ آبروی شان بسیار اهمیت قائلند اما اگر پردۀ گفتارشان با یکی پاره شد دیگر از گفتن حرفی یا تهمتی رویگردان نیستند .بازار شایعه به دلیل بیکاری و نبودن سرگرمی همیشه گرم است .برای حق نان ونمک احترام قائلند .در این منطقه به علت بافت عمیق خانوادگی زنان از مردان رو نمی گیرند تمام عقد ها در اینجا عقد دائم است.
به ندرت پیش آمده که زنی طلاق گرفته باشد . زنان بیشتر از مردان برای تامین هزینه زندگی و خانواده تلاش می کنند . اکثر زنان قبل از شروع کار روزانه یک بار به جنگل می روند و هیزم مورد نیاز خانه را تامین می کنند .سپس بجز خانه داری در گله داری و کشاورزی دوش به دوش مرد خانه خود کار می کنند .
آسیا کردن گندم ، سفید کردن خانه ، شکستن هیزم برای تنور ، دوشیدن گاو ، جالیز کاری ، کاشتن سبزی ، ازجمله وظایف زن محسوب می شود . اگر چه مراسم و آیین های سنتی آنان روبه انقراض است اما هنوز در گوشه و کنار دهکده ها کجور روح تعاون و همیاری دیده می شو د.
گویش محلی :
لهجه مردم منطقه کجور اکثرا مازندراني و در بعضی از مناطق خواجه وندی هم صحبت می کنند که به نوعی لهجه کردی محسوب می شود .
آداب و سنن :
یکی از مسائلی که وضع یک منطقه را مشخص می کند دانستن آداب و سنن آن منطقه است که موضوعات زیر از اهم آنها بشمار می آید : تولد : وقتی کودکی متولد می شود موارد ذیل انجام می گیرد:
- شستشو و غسل نوزاد
- زدن ناف نوزاد - خواندن اذان و اقامه در گوشهای راست و چپ نوزاد
- قنداق کردن
- قبل از این که کودک به دو روز برسد اسم برایش انتخاب می کنند
- اغلب نام گذاری به عهده پدربزرگ و مادر بزرگ بود
- ایام و اعیاد نقش زیادی در نام گذاری دارند
- شش روز بعد از تولد شب ششم (یا همان پنج و یک)را جشن می گیرند
- روز هفتم اسخاره می گیرند و نوزاد رو به گهواره می بندند
- ده روز بعد از تولد نوزاد را به حمام می بردند و به حمامی سور می دهند
- پس از چهل روز مادر و کودک را باهم به حمام می بردند که به اصتلاح آب چله می گویند.
نوشهر
| نوشهر | ||
|---|---|---|
| ||
| اطلاعات کلی | ||
| نام رسمی: | نوشهر | |
| کشور: | ایران  | |
| استان: | مازندران | |
| شهرستان: | نوشهر | |
| بخش: | مرکزی | |
| نامهای قدیمی: | خاچک، حبیب آباد، ده نو | |
| مردم | ||
| جمعیت | ۱۰۳۹۲۰ | |
| زبانهای گفتاری: | مازنی، فارسی | |
| مذهب: | شیعه | |
| جغرافیای طبیعی | ||
| ارتفاع از سطح دریا: | ۲٫۹− متر | |
| اطلاعات شهری | ||
| پیششماره تلفنی: | ۰۱۹۱ | |
نوشهر یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.شهر نوشهر مرکز شهرستان نوشهر در استان مازندران است. جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۰۳۹۲۰ نفر بودهاست و این جمعیت حدود ۹٫۳ درصد از جمعیت استان مازندران را شامل می شود. [۱].
فهرست مندرجات[نهفتن] |
تاریخچه
آغاز شکل گیری نوشهر از روستای گردکل و منطقه شهر پشت بوده است که در مجاورت رودخانه گردکل در شمال مسیر راه سرتاسری کناره قرار داشته است . در زمان قاجار به لحاظ نزدیک بودن این روستا به دریا و مناسب بودن ساحل آن جهت پهلوگیری شناورهای تجاری مورد توجه شخصی بنام خاچیک قرار گرفت . و این منطقه محل مناسبی برای مبادله و حمل و نقل کالا میان ایران و روسیه شوروی و سبب رونق فعالیتهای مختلف اقتصادی گردید . پس از مدت زمانی مورد توجه حبیب اله خان سردار خلعتبری قرار گرفت که بجهت آغاز فعالیت های عمرانی به حبیب آباد معروف شد سپس به دهنو و در سال ۱۳۱۸ هجری شمسی و در زمان پهلوی اول با ایجاد بندر نوشهر و یک سلسله اقدامات عمرانی با هویت شهری در کنار بافت روستائی به نوشهر تغیر نام یافت . بنابراین علل عمده استقرار و پیدایش شهر نوشهر در این منطقه را می توان وجود رودخانه های متعدّد، نزدیکی آن به دریا، کوتاه بودن فاصله اش به تهران و موقعیت مناسب ساحل آن برای پهلوگیری شناورهای تجاری و حاصلخیزی اراضی اطرافش دانست . [۲].
موقعیت جغرافیایی
نوشهر در طول جغرافیایی ۵۱٫۳۰ درجه شمالی و ۳۶٫۳۹ درجه شرقی فرار دارد. شهرستان نوشهر از شمال به دریای خزر ، از جنوب به رشته كوههاى البرز ، از شرق به شهرستان نور و از غرب به شهرستان چالوس متصل است . ارتفاع آن از سطح دریا ۲٫۹− متر است. نوشهر دارای دو بخش مرکزی و کجور است. [۳]
نقاط دیدنی
- پارک جنگلی سیسنگان که در کیلومتر ۲۷ جاده نوشهر به نور واقع گردیده است. این پارک از نظر پوشش گیاهی بسیار خاص است و در این منتطقه فاصله جنگل و دریا به کمترین حد ممکن می رسد.
- پارک جنگلی خانیکان که در ۵ کیلومتری نوشهر و در جاده نیرنگ قرار دارد
- موزه کندلوس واقع در منطقه کجور نوشهر که در آن آثاری تاریخی از دوران باستان قرار دارد. همچنین در این منطقه گیاهان دارویی کشت می شود که به کشور های اروپایی صادر می شود.
- غار قندیلی خاچک که در دامنه کوهستان و منطقه خاچک واقع است.
- درياچه خضر نبي در روستاي نيمور nimvar كجور
- سد خاکی آویدر واقع در ۲۸ کیلومتری شهر نوشهر، بخش صلاح الدبن کلا که دریاچه ای در دل کوهستان است.
- روستای ساحلی جنگلی نجارده همراه با امکانات رفاهی واقع در ۷ کیلومتری نوشهر با آبشار منحصر به فرد در دل جنگل که یکی از دیدنی ترین آبشارهای ایران می باشد و طول این آبشار به ۳۲ متر می رسد. این روستا به عنوان دومین روستای اینترنتی ایران لقب گرفته است.
- روستای کوهستانی بند پی بخش کجور
- پارک چلک
- پارک فین
- پلاژ شهرداری نوشهر
- بازار روز نوشهر که شرایط خاص بنایی آن و همچنین بازار ماهی فروشان و نحوه فروش ماهی به سبک چوب زدن که در این بازار انجام میشود
- چشمه گردو یکی از سرچشمه های بسیار زیبای شمال ایران
و همچنین پیست کارتینگ، خیابان فرودگاه، باغ نوید و ...[۴] و [۵]
اماکن متبرکه
- امام زاده محمد واقع در جاده نیرنگ نوشهر
- امام زاده حمزه رضا واقع در کشکسرای نوشهر
- امام زاده سيد علي كيا سلطان در روستايي به همين نام در 6كيلومتري شرق نوشهر
حمل و نقل
بندر نوشهر
بندر نوشهر یکی از مهمترین بنادر اقتصادی و تجاری ایران است که سالانه حجم زیادی کالا از طریق این بندر مبادله می شود. این بندر نزدیکترین بندر به پایتخت ایران (تهران) است و مجهز به خطوط هوایی است. فاصله این بندر تا تهران ۲۰۰ کیلومتر است.[۶][ فرودگاه نوشهر
فرودگاه نوشهر در سال ۱۳۳۲ بصورت يك باند خاكي ساخته شده و در سال ۱۳۶۲ ترمينال جديد در آن افتتاح شد،مساحت اين فرودگاه ۵۸ هكتار است و با باندي به طول دو هزار و ۱۵۰ متر قابليت پذيرش هواپيماهاي متوسط پيكر را داراست. در حال حاضر فرودگاه نوشهر دارای پروازهای هفتگی به تهران و مشهد میباشد. [۷]
مراکز آموزشی
دانشگاه علوم و فنون دریایی امام خمینی و دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران در این شهر واقع است.
نام آوران ورزشی
نوشهر دارای سوابق ورزشی مهم در سطح کشور است تیم فوتبال شموشک نوشهر در لیگ برتر ایران سالها بازیکنان مطرحی را معرفی کرده است. بازیکنانی از جمله کاپیتان محسنی، کیانوش رحمتی، بهمن طهماسبی مجيد ايوبي و رحمان احمدي و در زمینه کشتی قهرمانانی چون مجتبی اسلامی، داوود گیل و حسن رنگرز و ...
علمکوه نام کوهی با ارتفاع قله ۴۸۵۰ متر است که در منطقه تخت سلیمان کشور ایران واقع شدهاست. قله علم کوه پس از دماوند دومین قله مرتفع ایران به شمار میرود. بیشتر شهرت این قله به خاطر دیوارهایست که در دامنه شمالی آن واقع است و دارای فنیترین و سختترین مسیرهای سنگنوردی و دیوارهنوردی در ایران است. این دیواره در ایران، جایگاهی مانند کی۲ در جهان را داراست.
رودبارک و کلاردشت نزدیکترین شهرها به این منطقه در استان مازندران هستند. جبهه جنوبی نیز این کوه مشرف به طالقان است.
در جبهه شمالی این قله دیوارهای به طول ۶۵۰ متر وجود دارد که یکی از زیباترین و مشکل ترین دیوارههای دنیا به شمار میرود. منطقه علم کوه دارای ۴۷ قله بالای ۴۰۰۰متر است که به «آلپ ایران» نیز معروف است. بر روی دیواره علم کوه مسیرهای متعددی باز شده که میتوان به مسیر ۴۸ و ۵۲ لهستان، گرده آلمانیها، هاری رست و... اشاره کرد.
پرافتخارترین صعودها
سالهای ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۰ را میتوان اوج تحول دیواره نوردی ایران نامید. در این سالها بود که بزرگانی چون زنده یاد حسین طالبی مقدم و دیگر کوهنوردان همدانی توانستند رکوردهای صعود دیواره را به طرز بسیار چشمگیری پایین آورده و نهایتاً رکورد عجیب و دست نیافتنی ۳ مسیر در یک روز را به یادگار بگذارند. از دیگر شاهکارهای صعود این دیواره , باز کردن مسیر همدانیها ۶۷ در ۶ ساعت توسط حسین طالبی مقدم است. همچنین صعود سلو حسن نجاریان در سال ۱۳۷۳ از مسیر هاری روست.
کِلارآباد یکی از شهرهای استان مازندران ایران است. این شهر مرکز بخش عباسآباد شهرستان تنکابن است.[۱]
گروه اول که جمعیت اصلی کلارآباد را تقریبا" به دسته تشکیل می دهند که در سه محله جدا از هم و با فاصله خیلی کم از هم زندگی میکنند که امروزه اکثرا" با هم نسبت فامیلی دارند. در مرکز اصلی کلارآباد گروهی زندگی می کنند که فامیلی آنان( نام خانوادگی)از همان نام کلارآباد گرفته شده که کلاری نام دارد. گروه دوم نیز که جیسا نام دارد گروهی مردم از رودبارک کلاردشت در آنجا اقامت گزیده اند و به ازدیاد نسل پرداخته اند که نام خانوادگی آنان رودبارکی می باشد که بر گرفته از نام رودبارک کلاردشت می باشد که با افزودن ی نسبت این نام خانوادگی را انتخاب کرده اند. گروه سوم که در داخل کلارآباد و قسمتی نیز در محله ای بنام چارز زندگی می کنند با نا م خانوادگی زرودی می باشند، که اکثر آنان نیز با هم نسبت فامیلی دارند. گروه چهارمی نیز وجود دارند که در واقع مابقی جمعیت کلار آباد را تشکیل می دهند. کلارآباد دارای یک کارخانه چای سازی می باشد که در زمان رضا شاه توسط آلمانها ساخته شده است . محصول اصلی کلارآباد باغات چای و مرکبات و برنج می باشد که در چند سال اخیر با هجوم پایتخت نشینان پول دار این مزارع روز به روز در حال تخریب است که جای آن را ساختمانها و شهرکهای اقماری پر می کند. همچنین کلار آباد از دو آبادی جدا از هم با فاصله 5/3 کیلومتر از هم قرار دارند که به نام کلارآباد بالا و کلارآباد پایین می باشد. کلار آباد پایین که در مسیر اصلی جاده کناره قرار دارد به علت مهاجر پذیری بیشتر تقریبا" خالی از افراد بومی مانند کلارآباد بالا می باشد.و شغل اکثر ساکنان نان آور خانواده در کلار آباد پایین به علت وجود بازار ومغازه های آن است ، در واقع تشکیل مرکزیت کلارآباد پایین بخاطر همین مغازه ها است که در قدیم به علت دسترسی راحت تر به شهر های چالوس از سمت شرق و تنکابن و عباس آباد از سمت شرق این امکان را فراهم نمود و اکنون شهرداری و کلا" ادارات بخش کلار آباد در همین محدوده کلارآباد قرار دارند. وجود سواحل زیبای دریای خزر ونزدیکی شهر کلارآباد به آن باعث شد که در فصل بهار و تابستان مسافران زیادی را به خود جذب کند. وجود امام زاده سید عبدالوافی که نسب آن به امام سجاد می رسد نیز درکلارآباد بالا و در بین دو محله جیسا وچارز و در نزدیکی رودخانه ای که این دو محله را قطع میکند ودرداخل درختان سر به فلک کشیده چنار و افرا و شمشاد ودرختان جنگلی دیگر جلوه زیبایی به آن بخشیده است و هر ساله و مخصوصا در ایام تعطیلات و محرم ، مخصوصا روزها وشبهای تاسوعا و عاشورا پذیرای زوارهای زیادی است.
قبرستان کلارآباد نیز در جوار همین امام زاده می باشد.
پارک جنگلی سیسنگان (سی سنگان) نوشهر در سال ۱۳۴۴ هجری شمسی توسط مرحوم مهندس سعیدی آشتیانی طراحی و ایجاد شد. این پارک علاوه بر جاذبه های گردشگری و توریستی، سیاست حفظ و حراست از گونه های نادر و حفاظت شده گیاه شمشاد را به طور جدی دنبال می کند.
فهرست مندرجات |
موقعیت جغرافیایی
این پارک که در ۲۷ کیلومتری جاده نوشهر به نور قرار دارد، از شمال به دریای خزر، از جنوب به سلسله جبال البرز، از غرب به روستای توسکاتک و از شرق به روستای صلاح الدین کلا محدود می شود. مساحت این پارک در حدود ۶۰۲ هکتار است و زیستگاه انواع گونه های درختی ، درختچه ای خشبی و علفی و جانوری است.[۱]
بخش های پارک
به طور کلی محوطه پارک از نظر توزیع گیاهی به سه بخش ساحلی، جنوبی و غربی تقسیم می شود.
بخش ساحلی
بخش ساحلی به مساحت ۳۰ هکتار در حاشیه جاده قرار دارد و درختان و درختچه هایی همچون توسکا، لرگ، بلوط، آزاد، لیلکی، انجیر، داغداغان، انار، ازگیل، سرخ ولیک، گوجه جنگلی، توت، سیاه تلو، سیاه ال و سیاه اربه در این قسمت قرار دارند.
بخش جنوبی
در این بخش تیپ انبوه شمشاد وجود دارد.
بخش غربی
در این بخش جامعه بلوط – ممرزستان و در حد انتهای غربی و قسمتی از جنوب بوستان ، جامعه انجیلی – ممرزستان و جامعه بلوط – ممرزستان در مرز تیپ ها با شمشاد آمیخته است .
گونه های جانوری
در این بوستان پستاندارانی چون شوکا، مرال، خرس قهوهای، پلنگ، روباه، گربه جنگلی، گراز و شغال زیست می کنند.
امکانات
در حال حاضر دو مدخل ورودی با پنج نگهبانی، یک اتاق اطلاعات، دو دستگاه واحد مسکونی، فروشگاه، پناهگاه بزرگ ، محوطه خور گشت (پیک نیک )، محوطه اردو (کمپینگ)، پارک کودک، ۱۳ دستگاه سرویس بهداشتی، سکوی آبخوری و ساختمان نمایشگاه دائمی منابع طبیعی در این پارک وجود دارد.[۲]
